حدس و گمان‌ها درباره اختلال عجیب واتس‌اپ

در دو روز گذشته کاربرانی با شماره‌تلفن ایران، حتی خارج از مرزهای کشور نیز به واتساپ دسترسی نداشتند؛ موضوع عجیبی که گمانه‌زنی‌های بسیاری را در پی داشت.
   
پس از دو روز بالاخره در ساعات آغازین روز اول مهر ماه دسترسی کاربران ایرانی به اپلیکیشن واتساپ با فیلترشکن امکان‌پذیر شد؛ درحالی‌که در دو روز گذشته هیچ کاربری با شماره‌تلفن ایرانی (با پیش‌شماره ۹۸+) حتی با فیلترشکن یا خارج از مرزهای کشور نیز امکان دسترسی به این پیام‌رسان را نداشت.

قطع دسترسی کاربرانی با شماره‌تلفن ایران بسیاری را متعجب کرد و این سؤال پیش آمد که اگر محدودسازی فقط از سوی ایران باشد چرا باید کاربران در خارج از ایران هم امکان دسترسی نداشته باشند. همین امر گمانه‌ای را بین کاربران ایجاد کرد که شرکت متا با ایران در حال همکاری است.

پیش‌تر هم شائبه‌هایی درباره همکاری مسوولان ارشد شرکت متا با دولت‌های دیگر دنیا نیز بوده است. بااین‌حال اکانت رسمی پیام‌رسان واتساپ بعد از ساعت‌ها قطعی آن در حساب کاربری خود در توییتر نوشت: «هدف اصلی ما فراهم کردن امکان ارتباط محرمانه در همه جای دنیا است. ما باور داریم که دسترسی به شیوه های ارتباطی خصوصی و محرمانه حق همه مردم است. ما تلفن‌های مرتبط به ایران را مسدود نکرده‌ایم. ما در تلاشیم که دوستان ایرانی‌ ما بتوانند با هم در ارتباط بمانند و در حد امکانات خود از هیچ کاری دریغ نمی‌کنیم تا سرویس‌های ارتباطی ما به‌طور مستمر فعال بمانند.»

پس از آن بود که ارتباط ازطریق واتساپ و با استفاده از فیلترشکن برای کاربران داخل ایران امکان‌پذیر شد.

مسوولان واتساپ هیچ توضیحی درباره اختلال پیش‌آمده ندادند؛ اختلالی که بسیاری از اهالی فن را نیز متعجب کرد. هرچند که برخی از کاربران حدس و گمان‌هایی می‌زدند که شاید راه‌اندازی پروکسی سرور از سوی شرکت متا برای دور زدن فیلترینگ این مشکل را به وجود آورده است.

آخرین ساعات روز ۳۰ شهریور کاربران ایرانی متوجه محدودیت در استفاده از اینستاگرام شدند. ساعتی بعد واتساپ هم از دسترس خارج شد. این دو، از معدود اپلیکیشن‌هایی بودند که هنوز ایرانیان داخل کشور را به دهکده جهانی و اینترنت آن بدون فیلترشکن متصل می‌کردند.

ساعتی بعد معاون وزیر ارتباطات با اشاره به این که پلتفرم‌های داخلی و وب‌سایت‌های دارای دامنه IR بدون مشکل دردسترس هستند، به‌طور رسمی از اعمال محدودیت برای پلتفرم‌های خارجی خبر داد.

خبرگزاری فارس هم ساعتی بعد در خصوص اعمال فیلترینگ برای این دو پلتفرم خارجی و نامشخص بودن زمان رفع محدودیت نوشت: «با تصمیم شورای عالی امنیت کشور دسترسی به اینستاگرام و واتساپ محدود شد. هنوز معلوم نیست این تصمیم چه زمانی به طول خواهد انجامید اما اقدامات خلاف امنیت ملی در بستر این شبکه‌ها توسط ضد انقلاب و پاسخگو نبودن این پلتفرم‌ها یکی از دلایل این تصمیم است.»

در همین حال خوانساری معاون وزیر ارتباطات در گفت‌وگو با شبکه خبر با تأکید بر این که اپلیکیشن‌های کاربردی و وب‌سایت‌های دارای دامنه IR دردسترس هستند، درباره وضعیت اینترنت بین‌الملل گفت: «خدمات بین‌الملل بدون مشکل دردسترس است، فقط روی برخی پلتفرم‌ها و سکوهای خارجی به دستور مراجع ذی‌صلاح به صورت موقت محدودیت‌هایی ایجاد شده است.»

نکته آن که چند ساعت پیش از این، وزیر ارتباطات در گفت‌وگو با خبرگزاری ایسنا و در حاشیه جلسه هیئت دولت اعلام کرده بود ممکن است محدودیت‌هایی توسط دستگاه‌های امنیتی تصمیم‌گیری و اعمال شود، سخنی که ساعتی بعد از سوی روابط عمومی وزارتخانه تکذیب شد و خبر جدید این شد که: «در روزهای اخیر در برخی نقاط و برخی ساعات محدودیت‌های مقطعی وجود داشته که برطرف شده و در حال حاضر شبکه ارتباطی هیچ مشکلی از نظر سرعت و کیفیت ارتباطی ندارد.»